Archivolta

Styl EXPO

Światowe wystawy EXPO od początku są manifestem nowoczesności. Elementem międzynarodowej rywalizacji w dziedzinie kultury, sztuki, gospodarki i co ważne, architektury. Architektura jest tu elementem konfrontacji i propagandy, środkiem masowego przekazu idei.

Pokazem aktualnych możliwości kraju w wielu istotnych dla niego dziedzinach. Musi więc sprostać nie tylko wątkom symbolicznym – narodowym, ale przede wszystkim utylitarnym – właściwej organizacji spektaklu dla zwiedzających. Pawilony wystawowe są nie tylko komunikatorami poziomu estetyki kraju, ale przede wszystkim manifestem innowacyjności. Wiele z nich to kamienie milowe w historii cywilizacji, które wytyczyły nowe obszary poszukiwań, przekraczając limity rozpiętości, wysokości i technologii. Wykraczały wielokrotnie poza ustalone normy estetyki. To im właśnie zawdzięczamy narodziny awangardy.

Crystal Palace (Londyn, 1851) Josepha Paxtona zaproponował nieznany dotąd model "flowing space", przy użyciu standaryzowanych elementów z żeliwa, drewna i szkła. Kolejnym krokiem w ewolucji była wystawa EXPO w Paryżu w 1889 r., gdzie wzniesiono 2 istotne budowle: Palais des Machines Ferdynanda Duterta o rozpiętości 111 m w systemie trójprzegubowym i wieżę Gustave'a Eiffela, o niespotykanej wtedy wysokości 300 m. Wyjątkowym osiągnięciem stał się obiekt Le Corbusiera – pawilon l?Esprit Nouveau, na paryskiej wystawie EXPO w 1925 r. pt. "Sztuka dekoracyjna i przemysł współczesny". Wtedy Polska zadebiutowała swoim narodowym pawilonem w estetyce klasyczno–ekspresjonistycznej (Józef Czajkowski z zespołem), który wieńczył szklany świetlik–kryształ, odwołujący się do Glass Pavilion i Alpinie Architektur Brunona Tauta. Mimo zdobycia Grand Prix, nie był przykładem awangardy. Prawdziwym zwycięzcą był Le Corbusier oraz Konstanty Mielnikow, twórca konstruktywistycznego pawilonu radzieckiego.

Następna ważna wystawa miała miejsce w Barcelonie w 1929 r., gdzie Ludwig Mies van der Rohe zaprezentował pawilon niemiecki, który stał się kolejnym krokiem w ewolucji idei modernistycznej. Pochód nowoczesności został zahamowany przez wielki kryzys oraz ideologie totalitarne. Awangarda zeszła na drugi plan, a klasyka zyskała społeczny aplauz. Podsumowaniem tego była kolejna paryska wystawa z 1937 r. Większość pawilonów, na czele z niemieckim Alberta Speera i radzieckim Borysa Jofana, przyoblekła kostium monumentalnego klasycyzmu. Polski pawilon miał podwójną konotację estetyczną. Rotunda Honorowa Bohdana Pniewskiego i Stanisława Brukalskiego odwołała się do tradycji, a Pawilon Gospodarczy Bohdana Lacherta i Józefa Szanajcy do transparentnego funkcjonalizmu. Został nagrodzony przez Jury. Następny polski pawilon (Jan Cybulski, Jan Galinowski i Felicjan Kowarski) powstał na EXPO w 1939/1940 w Nowym Jorku, mając symbolikę niezależności II Rzeczpospolitej, okupowanej wówczas przez III Rzeszę. Jego klasyczna estetyka różniła się znacznie od organicznej formy znanego pawilonu fińskiego Alvara Aalto. Wtedy Oskar Niemeyer zadebiutował znakomitym pawilonem Brazylii. W historii architektury ważną rolę odegrały kolejne obiekty. Pawilon firmy Philips (Le Corbusier, Bruksela 1958) o betonowej powłoce namiotowej, a także 3 progresywne z EXPO w Montrealu 1967 r.: pawilon USA w formie kopuły geodezyjnej (Richard Buckminister Fuller), pawilon niemiecki w formie membrany namiotowej na linach stalowych (Frei Otto, Rolf Gutbroad) oraz jednostka mieszkalna "Habitat Flats" (Moshe Safdie). Polska nie budowała własnych obiektów. Dopiero po 60–letniej przerwie, na EXPO w Hanowerze w 2000 r. powstał pawilon Wojciecha Obtułowicza. W prostej stalowo–szklanej strukturze osłoniętej sklejką drewnianą ustawione zostały kopie architektury wernakularnej. Czy była to innowacja? Wtedy pracownia MVRDV pokazała konceptualny pawilon z kilkoma poziomami krajobrazu holenderskiego. Następne EXPO odbyło się w Aichi w 2005 r. Krzysztof Ingarden zrealizował wnętrze i komputerową ondulację wiklinowej powłoki polskiego pawilonu. Obiekt został obsypany nagrodami.

Dziś śledzimy z uwagą wystawę EXPO 2010 w Szanghaju i sukcesy polskiej budowli (Wojciech Kakowski, Marcin Mostafa i Natalia Paszkowska), która przywołuje model architektury–rzeźby, origami ze sklejki, z otworami wycinanki ludowej. Jej pochylnie miały być dla mas, w czym widać ideową zbieżność z Operą w Oslo (Snohetta).

Czym są światowe wystawy EXPO? Festiwalem innowacyjności? A może tylko spektaklem próżności, odwracającym uwagę od rzeczywistych problemów architektury? Mam nadzieję, że niniejsza Archivolta rozwieje wątpliwości w tej mierze. Przyjemnej lektury i udanego wypoczynku.

Ostatni numer archiwalny #2(46)/2010 :

• PRITZKER AWARD 2010 - SANAA
• CAIXAFORUM SEWILLA, GUILLERMO VÁSQUEZ CONSUEGRA
• EUROPAN 2010, WARSZAWA,
  HUBERT TRAMMER
• DOM HANDLOWY I HOTEL MONOPOL WE WROCŁAWIU,
  MARTA OSTROWSKA,KRZYSZTOF ZIENTAL
• RYNEK STAROMIEJSKI, KOSZALIN, DARIUSZ HERMAN,WOJCIECH SUBALSKI,PIOTR ŚMIERZEWSKI / HS99

Zapraszamy także do zapoznania się z pozostałymi archiwalnymi numerami Archivolty:

• #3(43)/2009,
• #2(42)/2009,
• #1(41)/2009,
• #4(44)/2009,
• #1(45)/2010,

Trwa już dwunasty rok działalności edytorskiej ogólnopolskiego czasopisma Archivolta. Pierwszy numer ukazał się w styczniu 1999 roku. Od tamtej pory kwartalnik zdobył silną pozycję na krajowym rynku branżowej prasy architektonicznej. Został dobrze przyjęty przez rzesze architektów oraz środowisko naukowe i akademickie w kraju.

Stało się tak dzięki podejmowanej problematyce, która obejmuje szerokie spektrum zagadnień architektonicznych od makro- do mikroskali. Podejmujemy więc tematykę od urbanistyki przez zagadnienia dotyczące pojedynczych budowli architektonicznych lub ich zespołów wraz z kreowaniem ich wnętrz, kończąc na detalu i wzornictwie przemysłowym. Zatem na naszych stronach przybliżamy Czytelnikom ogół tematów z dziedziny sztuki budowania, zwracając szczególną uwagę na wartości innowacyjne w tym zakresie. Staramy się ukazywać, w jaki sposób idee architektów, konstruktorów, designerów i wykonawców łączą się w jedną całość. Upowszechniamy wszelkie materiały i technologie wspomagające proces projektowy i inwestycyjny.

Otworzyliśmy nasze łamy także dla producentów, wykonawców i dystrybutorów tego wszystkiego, co jest potrzebne, aby mogły powstawać współczesne budowle. Wierzymy, że właściwe użycie materiałów i technologii zadecyduje o odpowiednim poziomie architektury. Ważną rolę w propagowaniu fachowej wiedzy w tej dziedzinie pełnią wystawy, szkolenia i konferencje, stąd też wiele z nich staramy się relacjonować.

Zapraszamy do współpracy, wymiany zdań na naszych stronach, a przede wszystkim do stałej lektury.

Wszystkim miłośnikom e-wydań oferujemy możliwość zaprenumerowania naszego czasopisma w formie elektronicznej. Dzięki portalowi egazety.pl zakup jest szybki i bezpieczny.

Prenumerata elektroniczna

Można także zakupić wybrane, pojedyncze egzemplarze naszego magazynu:

Zakup e-wydanie

Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną dostępny na stronie www.eGazety.pl

• termin składania zamówienia

  Prenumeratę kwartalnika można rozpocząć od dowolnego numeru.

  Zamówienia należy dokonać najpóźniej na 6 tygodni przed datą ukazania się pierwszego zaprenumerowanego numeru (jeżeli np. pierwszym ma być numer 4/2010, trzeba go zamówić najpóźniej do końca sierpnia 2010r.).

• cena prenumeraty

  Cena rocznej prenumeraty krajowej wynosi 26.00 zł (4 numery po 6.50 zł za egzemplarz). Cena rocznej prenumeraty zagranicznej to 54.40 zł (4 numery po 13.60 zł za egzemplarz).

• koszty wysyłki

  Koszty wysyłki pisma w kraju pokrywa wydawca (koszt 0.00 zł). W prenumeracie zagranicznej należy pokryć również koszt przesyłki zwykłej (obecnie 7.10 zł za każdy egzemplarz).

• automatyczne przedłużanie prenumeraty

  Dla Państwa wygody prenumerata przedłuża się automatycznie na następny okres. Jeżeli jednak Państwo nie życzą sobie jej kontynuacji, należy przesłać przed końcem okresu prenumeraty pisemną rezygnację na adres Poczta Polska Spółka Akcyjna, Centrum Poczty Oddział Rejonowy w Bydgoszczy, Dział Kolportażu, 85-950 Bydgoszcz, ul.Jagiellońska 6.

• faktury VAT

  Na życzenie prenumeratora wystawiamy fakturę VAT. Należy tylko podać numer NIP i upoważnienie do przysłania faktury VAT bez podpisu odbiorcy.

• dodatkowe informacje / reklamacje

  Wszelkich informacji na temat prenumeraty udziela Poczta Polska Spółka Akcyjna, Centrum Poczty Oddział Rejonowy w Bydgoszczy, Dział Kolportażu, 85-950 Bydgoszcz, ul.Jagiellońska 6 od pon. do pt. w godz. 8.00-15.00 pod numerem telefonu 52 322 90 86. Tutaj należy zgłaszać również wszelkie reklamacje.

• Ochrona Danych Osobowych

  Składając zamówienie Klient wyraża zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych przez Poczta Polska Spółka Akcyjna, Centrum Poczty Oddział Rejonowy w Bydgoszczy, 85-950 Bydgoszcz, ul.Jagiellońska 6, z zapewnieniem prawa dostępu do tych danych oraz ich poprawienia. Dane osobowe zbierane są wyłącznie na potrzeby Poczta Polska Spółka Akcyjna, Centrum Poczty Oddział Rejonowy w Bydgoszczy, 85-950 Bydgoszcz, ul.Jagiellońska 6 w celu realizacji zamówienia.

• tel. kom. 669 80 20 80 - redakcja
• fax (12) 285 73 25 - redakcja
• tel. kom. 601 400 691 - marketing i reklama
• e-mail: archivolta@archivolta.com.pl

Zachęcamy również do skorzystania z formularza kontaktowego: