Archivolta

Postawa duchowa architekta

Architekt nie po to buduje, by zdobyć grosz na swoje potrzeby wegetatywne, ale po to, by przez zbliżenie się do celów idealnych – nieść szczęście dla ludzkości.
/Juliusz Żórawski/

Tytuł do niniejszych rozważań zaczerpnąłem z odczytu prof. Juliusza Żórawskiego wygłoszonego 64 lata temu. Autor w 1927 roku uzyskał na Politechnice Warszawskiej dyplom inż. architekta - z wynikiem bardzo dobrym. W trudnych latach niemieckiej okupacji, pod kierunkiem Władysława Tatarkiewicza, obronił pracę doktorską i zgłosił pracę habilitacyjną pt. "Wstęp do projektowania". W 1946 roku, pracując na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej, uzyskał tytuł profesorski. W 1952 roku opublikował bazującą na pracy doktorskiej książkę pt. "O budowie formy architektonicznej".

Przed II wojną światową realizował (głównie w Warszawie) awangardowe budynki mieszkalne, projektowane w oparciu o pięć zasad nowoczesnej architektury, sformułowanych przez Le Corbusiera. Po wojnie kierował biurami projektowymi w Krakowie.

Zdaniem Żórawskiego piękno jest zawarte w intelekcie twórcy, jest właściwością intelektu, jest jego stałym usposobieniem. Uważał też, że zdolności tworzenia piękna nie można się nauczyć, ale i nie można jej stracić, można jej tylko nie wyzyskać. Do stałego usposobienia duszy zalicza więc tworzenie piękna, inteligencję, ale także... tępotę umysłową. Do zmiennych usposobień duszy - czyli takich, które można utracić lub rozwinąć - zaliczył: mądrość, odwagę, pobożność i silną wolę. Żórawski podzielił architektów na heroików – walczących o swe ideały, dla siebie, dla celów idealnych, oraz na wegetatywnych – budujących li tylko dla zarobku. W 1967 roku, w obszernym eseju "O architekturze zaangażowanej", pisze, że: projektowanie architektoniczne powinno się dostosowywać do wielkich powojennych przemian społecznych, politycznych i ekonomicznych. Przyszłej nowoczesnej architekturze przeznaczał istotną rolę w ochronie środowiska naturalnego. Minęły dwa pokolenia od tego czasu, a refleksje Żórawskiego nie straciły na aktualności.

Być może każde pokolenie - także architektów – musi stawiać czoła różnym zewnętrznym, trudnym uwarunkowaniom. Rodzima architektura już 100 lat temu szukała swojej tożsamości. Po II wojnie światowej trzeba było przetrzymać narzucany odgórnie socrealizm - narodowy w formie, socjalistyczny w treści. A od pojawienia się postmodernizmu, przez styl międzynarodowy, zachować tożsamość jest nam jeszcze trudniej. Niepokojące przemiany w tym zakresie widać dziś aż nadto wyraźnie - dotyczy to zarówno miast, jak i wsi. Wydaje się, że już dziś trudno mówić o architekturze polskiej wsi...

6 października, dzięki mecenatowi grupy Saint-Gobain, odbyło się w Warszawie spotkanie czołowych polskich architektów, którzy dyskutowali nt. stanu architektury polskiej i jej przyszłości. Szczególnym zagrożeniem jawi się globalizacja, informatyzacja, rozwój myśli konstrukcyjnej i coraz to nowe materiały i technologie dla budownictwa. Z drugiej strony nowe wymagania stawia przed architektami potrzeba dostosowania się do wymogów tzw. zrównoważonego rozwoju. Otaczający nas świat przyśpiesza w każdej niemal dziedzinie. Dziś architekt, nie chcąc "szkodzić" inwestorowi i środowisku, musi - tak jak lekarz - stale doskonalić swą wiedzę! Jakże częsta chęć autokreacji i autoprezentacji winna ustąpić społecznej przydatności i racjonalności. A Żórawski mógłby zawołać dziś wielkim głosem - potrzeba nam więcej heroików.

Ostatni numer archiwalny #3(51)/2011 :

• NIE LUBIĘ SZTUCZNOŚCI...
  ROZMOWA Z ROBERTEM MAJKUTEM
• CENTRUM NAUKI KOPERNIK - FENOMEN LOGIKI EROZJI CZY FUNKCJONALNA MASZYNA?
  JAN KUBEC
• MOCAK - MIĘDZY PROJEKTEM A REALIZACJĄ
  ADAM KOZAK
• ARCHITEKTURA I TECHNOLOGIA SIEDZIBA GŁÓWNA FIRMY SOLON W BERLINIE - ADLERSHOF
  BEATA KUC-SŁUSZNIAK, EWA WALA

Zapraszamy także do zapoznania się z pozostałymi archiwalnymi numerami Archivolty:

• #3(43)/2009,
• #2(42)/2009,
• #1(41)/2009,
• #4(44)/2009,
• #1(45)/2010,
• #2(46)/2010,
• #3(47)/2010,
• #4(48)/2010,
• #1(49)/2011,
• #2(50)/2011,

Trwa już trzynasty rok działalności edytorskiej ogólnopolskiego czasopisma Archivolta. Pierwszy numer ukazał się w styczniu 1999 roku. Od tamtej pory kwartalnik zdobył silną pozycję na krajowym rynku branżowej prasy architektonicznej. Został dobrze przyjęty przez rzesze architektów oraz środowisko naukowe i akademickie w kraju.

Stało się tak dzięki podejmowanej problematyce, która obejmuje szerokie spektrum zagadnień architektonicznych od makro- do mikroskali. Podejmujemy więc tematykę od urbanistyki przez zagadnienia dotyczące pojedynczych budowli architektonicznych lub ich zespołów wraz z kreowaniem ich wnętrz, kończąc na detalu i wzornictwie przemysłowym. Zatem na naszych stronach przybliżamy Czytelnikom ogół tematów z dziedziny sztuki budowania, zwracając szczególną uwagę na wartości innowacyjne w tym zakresie. Staramy się ukazywać, w jaki sposób idee architektów, konstruktorów, designerów i wykonawców łączą się w jedną całość. Upowszechniamy wszelkie materiały i technologie wspomagające proces projektowy i inwestycyjny.

Otworzyliśmy nasze łamy także dla producentów, wykonawców i dystrybutorów tego wszystkiego, co jest potrzebne, aby mogły powstawać współczesne budowle. Wierzymy, że właściwe użycie materiałów i technologii zadecyduje o odpowiednim poziomie architektury. Ważną rolę w propagowaniu fachowej wiedzy w tej dziedzinie pełnią wystawy, szkolenia i konferencje, stąd też wiele z nich staramy się relacjonować.

Zapraszamy do współpracy, wymiany zdań na naszych stronach, a przede wszystkim do stałej lektury.

Wszystkim miłośnikom e-wydań oferujemy możliwość zaprenumerowania naszego czasopisma w formie elektronicznej. Dzięki portalowi egazety.pl zakup jest szybki i bezpieczny.

Prenumerata elektroniczna

Można także zakupić wybrane, pojedyncze egzemplarze naszego magazynu:

Zakup e-wydanie

Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną dostępny na stronie www.eGazety.pl

• tel. kom. 669 80 20 80 - redakcja
• fax (12) 285 73 25 - redakcja
• tel. kom. 601 400 691 - marketing i reklama
• e-mail: archivolta@archivolta.com.pl

Zachęcamy również do skorzystania z formularza kontaktowego: